Patiënt als gesprekspartner in de #PAR? Dan ook een reële vergoeding!

Gisteren zag ik ineens een vacature voorbij komen van een groot universitair ziekenhuis, maar deze vacature had ook van een willekeurig ander ziekenhuis kunnen zijn In een ziekenhuis is er naast de directie oa een VAR (Verpleegkundige Advies Raad) en ook een PAR (Patiënten Advies Raad). Beide hebben een adviserende taak.

De genoemde tekst ging om een vacature voor de PAR, nl voor een voorzitter. Tot zover niet heel bijzonder zou je zeggen. Het gaat hierbij om een functie op Vrijwillige basis. Waarbij een vergoeding wordt aangeboden voor reiskosten en je ontvangt vacatiegeld. Wat hieronder exact valt en hoeveel dat is, blijft onduidelijk. Maar ik neem aan dat het hier met name gaat om bijvoorbeeld kosten voor een lunch (tenzij je gewoon zelf je bammetjes meeneemt. Iets wat veel vaker gedaan zou moeten worden. Maar dat terzijde) en mogelijk een vergoeding voor het bijwonen van vergaderingen.

ER worden voor de functie in deze vacature nogal wat kwaliteiten en ervaringen verwacht van de vrijwilliger voor deze vacature:

  • Bestuurlijke ervaring en gevoeligheid, bij voorkeur in (het brede veld van) de zorg, onderwijs en wetenschap;

  • Een visie op patiëntparticipatie;

  • In staat om op authentieke wijze vanuit patiëntenperspectief, op diverse niveaus, te denken en te spreken;

  • Samenbindend vermogen;

  • Een sterke communicator;

  • Besluitvaardig en in staat een vergadering te leiden;

  • Het vermogen om een onafhankelijke positie ten opzichte van de organisatie te combineren met een constructieve houding;

  • Het vermogen om de leden te enthousiasmeren en stimuleren tot een bijdrage;

  • In staat een functionele en constructieve samenwerkingsrelatie met de Raad van Bestuur en met de overige medezeggenschapsorganen op te bouwen;

  • In staat de PAR in- en extern te vertegenwoordigen;

  • Een breed netwerk binnen de zorg;

  • Het vermogen om adequaat om te gaan met vertrouwelijke informatie.

Dat is op zich begrijpelijk en eigenlijk ook noodzakelijk, gezien het belang(…) van de PAR binnen zo’n groot ziekenhuis en vooral voor de patiënten die daar zorg ontvangen. Daarnaast (wat in ieder geval zeker voor mijzelf geldt): vrijwillig is niet vrijblijvend.

Maar nu komt het, het struikelblok of de valkuil, hoe je het maar wilt noemen: De vacature geeft aan dat je 2-3 dagdelen beschikbaar moest zijn voor de PAR en ook 1x per maand ’s avonds vergadert. En ik vermoed dat het daarnaast ook nog zeker 1-2 dagdelen zal kosten om (vergader) stukken en andere informatie door te lezen voor vergaderingen enz en om gesprekken voor te bereiden. Zeker in het begin zal dit veel extra tijd kosten. Alles bij elkaar een nogal pittige parttime baan, die veel tijd en energie zal gaan kosten. En dit alles dus vrijwillig…onbetaald!? Je zou zeggen dat dit niet meer van deze tijd is. Als je écht wilt dat patiënten gelijkwaardige gesprekspartners zijn en een aantal mensen de belangen (in dit geval binnen een ziekenhuis) van patiënten behartigen, kwaliteit kan beoordelen en stimuleren enz enz dan zou daar ook een gelijkwaardige beloning/vergoeding tegenover moeten staan. Dan pas kan iedereen die zichzelf geschikt acht en de verantwoordelijkheid als voorzitter van deze PAR kan èn wil dragen, ook echt solliciteren.  Zonder dat het bijvoorbeeld ten kosten gaat van werk- en inkomen. En het is een behoorlijke verantwoordelijkheid, vooral ook naar alle andere patiënten van een ziekenhuis.

In het verleden ben ik lid geweest van een Verpleegkundig AdviesRaad, in een ziekenhuis elders. De uren kon ik declareren als gewerkte uren. Natuurlijk (…) stak ik daar ook wel eens vrije tijd in, op eigen initiatief. Dat vond ik niet erg, het was ook leerzaam en het grootste deel werd wel vergoed. Ook ben ik een poosje ambtelijk secretaris geweest. Dit werd 3 schalen hoger ingeschaald dan een afdeling secretaresse en ook nog 1 schaal hoger dan een verpleegkundige! Het voelde ongemakkelijk en buiten proportie. Het werk van een afdeling secretaresse was veel intensiever. Ook was het mi niet nodig om per se verpleegkundige te zijn voor deze functie, tenzij je gelijk ook adviserend lid bent. Ik heb, bij mijn vertrek, ook geadviseerd(…) om voor deze functie een secretaresse te vragen, mede ook omdat het moeilijk was om verpleegkundigen te vinden die dit wilden doen. Dat is ook gebeurd, wel 1 schaal hoger dan afdeling secretaresse om de eenvoudige reden dat er anders niemand solliciteerde.

Terug naar de PAR. Op twitter zei iemand dat een vergoeding mogelijk ten koste zou kunnen gaan van de onpartijdigheid van het PAR-lid. Dat is natuurlijk nog maar de vraag. Iemand die deze functie naar eer en geweten gaat vervullen, zal vooral (moeten) staan voor het belang van patiënten. Niet voor eigen belang (salaris) of directiebelang. Dat kun je ook prima vast leggen in een (juridisch) document. Als je gaat twijfelen over de onafhankelijkheid van adviesraden, dan zal dat ook veel breder gezien kunnen worden. Bijvoorbeeld de vergoeding voor leden van een Raad van Toezicht.

Bij veel andere adviesraden is een dagvergoeding van 100 euro zeker niet ongewoon. Een lid van de Raad van Toezicht voor basisscholen ontvangt bijvoorbeeld voor een dagdeel per maand (exclusief voorbereiding) 5000 euro per jaar. Daarnaast zijn er ook uitschieters van soms exorbitante bedragen.
Er zijn bekende nevenfuncties in bijvoorbeeld een Raad van Commissarissen, Raad van Toezicht van een ziekenhuis (paar dagen per maand) waar duizenden euro’s als vergoeding ‘normaal’ is. Lees bijvoorbeeld. Hoewel…misschien is het beter om niet te lezen en vergelijken, het is echt exorbitant: NVTZ Advies honorering raden van toezicht in zorg en welzijn 2017
https://www.nvtz.nl/?file=628&m=1493373467&action=file.download
Natuurlijk kun je dit niet helemaal 1 op 1 vergelijken, maar het verschil mbt vergoedingen is echt aanzienlijk. Zoals er oa in de tekst staat: ‘Met deze verruiming wordt concreet erkenning gegeven aan de groeiende verwachtingen aan en verantwoordelijkheden van deze interne toezichthouders. De WNT gaat uit van een gemiddelde werkbelasting van de toezichthouder 192 uur per jaar (kleine 4 uur per week dus…).
Je zou je ook af kunnen vragen of voor zo’n bedrag/vergoeding (zeg maar: riant salaris, want dat is het), iemand ook echt onafhankelijk kan zijn/blijven. En ik denk dat de verantwoordelijkheid voor PAR-leden ook groot is, of in ieder geval zou moeten zijn.

Via Google vond ik een document voor de vergoeding voor voorzitter van een WMO-adviesraad: http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Actueel/Apeldoorn/40981.html
‘De voorzitter van de adviesraden ontvangen maandelijks een vergoeding van €300,- voor het leiden van vergaderingen, alsmede voor de overige werkzaamheden die zij als vrijwilliger voor de adviesraden verrichten. In deze maandelijkse vergoeding is ook een onkostenvergoeding van €50,- begrepen.’

Het is niet mijn bedoeling om het ziekenhuis die deze vacature plaatste aan de schandpaal te nagelen. Het is wel mijn bedoeling om eens goed te kijken, na te denken en uit te spreken over/wat de rol en plek die patiënten hebben als gelijkwaardige gesprek en adviespartners. En daar hoort -als het om een aanzienlijke tijd- en energie investering gaat, ook een reële vergoeding bij.
Mogelijk dat de Nederlandse Patiëntenfederatie hier ook een rol in kan gaan spelen (zoals iemand anders op twitter suggereerde). Om te bemiddelen, maar vooral om op te komen voor patiëntenbelangen. Ook of juist als het gaat om vergoedingen op basis van gelijkwaardigheid.

Naast vacatures voor vrijwilligers zie ik ook regelmatig vacatures voorbij komen voor stagiaires. Tegen een beperkte stagevergoeding en soms zelfs alleen reiskosten. Als ik dan in sommige teksten lees wat er van een stagiaire wordt verwacht, dan is dat regelmatig hetzelfde als men van een (beginnende) werknemer verwacht. Niet reeël.

 

 

 

Advertenties