Poli controle volgens protocol. In wiens belang?

DSC_0041[1]In de gezondheidszorg wordt veel gewerkt aan de hand van protocollen. Protocollen (gedragsovereenkomst)  ook wel richtlijnen genoemd, zijn opgesteld zodat bijvoorbeeld processen, procedures en handelingen via van te voren afgesproken stappen verlopen. Ze geven als het ware een richting aan.

In de zorg werken vaak veel professionals rondom een patiënt of groep van patiënten. Door een bepaald protocol te volgen voor patiënten die bijvoorbeeld dezelfde operatie ondergaan, is er duidelijkheid wat te doen en zorgt dit voor continuïteit van zorg. De meeste protocollen zijn ‘consensus base’, er is dus overeenstemming te zien/afgesproken over bijvoorbeeld bepaalde handelingen, meestal op basis van kennis en ervaring uit de praktijk. De laatste jaren komen er ook steeds meer protocollen die ‘evidence based’ zijn en de conclusies die daaruit zijn getrokken. Hierdoor zijn er nieuwe protocollen opgesteld of bestaande aangepast.

Soms zijn er redenen om af te wijken van een protocol. Naar mijn idee kan dat alleen als daar een duidelijke motivatie/reden voor is. Het vraagt van de zorgprofessional, zo mogelijk in overleg met de patiënt en/of zijn mantelzorger, ook om regelmatig af te wegen of het protocol wel passend is voor die patiënt of de situatie, in het belang van de patiënt.

Er zijn vele voorbeelden te noemen voor het afwijken van het protocol mbt een bepaalde handeling. Zelf wil ik hier graag een voorbeeld noemen van de gevolgen van het toepassen van een protocol, waarbij het om een proces/procedure ging, omdat ik dit van dichtbij meemaakte. Veel zorgprofs beseffen niet wat de impact is van een bepaalde standaard procedure (volgens protocol) voor een individuele patiënt.

Mijn vader overleed enkele weken geleden (ter nagedachtenis schreef ik dit blog: Dag Pa, Dag lieve Opa Ajax http://wp.me/p3EO4M-10N ). Enkele maanden daarvoor werd hij opgenomen in een verpleeghuis, na een heupoperatie en verdere, snelle achteruitgang door dementie. Slechts enkele weken na zijn opname daar, werd mijn stiefmoeder acuut en zeer ernstig ziek. Zij was mantelzorger van mijn vader en eerste contactpersoon voor het verpleeghuis.  De 2e contactpersoon was mijn stiefbroer. Het verpleeghuis liet (de week nadat mijn stiefmoeder ziek werd) weten dat mijn vader na het weekend een afspraak in het ziekenhuis had en dat er iemand van de familie mee moest. Mijn stiefmoeder was te ziek om iets aan haar te vragen, haar agenda en telefoon gaven wel wat antwoorden. Omdat mijn stiefbroer ook de zorg over haar had, bood ik aan om uit te zoeken waar dit controlebezoek was gepland enzovoorts.

We hadden het vermoeden dat dit bij de orthopeed of chirurg moest zijn, na zijn heupoperatie. Ik vroeg mij direct al af waarom en of dit echt nodig was. Allereerst belde ik het verpleeghuis met de vraag of zij dringende vragen hadden voor de orthopeed. Lopen lukte niet meer. Staan wel, maar moeizaam. De fysiotherapeut oefende nog wel,maar mijn vader begreep vaak niet wat hij moest doen (a-praktisch).  De eerste periode na de operatie had mijn vader wel minder pijn, zodat hij in ieder geval met de tillift in en uit bed kon worden geholpen. Draaien in bed (met hulp van een verzorgende) lukt de eerste tijd ook nog goed. De verzorgenden hadden geen vragen voor de orthopeed en zij merkten op dat zij zo nodig konden overleggen met de arts van het verpleeghuis(!).

Het was dus eigenlijk totaal onduidelijk waarom deze controle gepland was. De hechtingen waren verwijderd (tijdens een heropname in het ziekenhuis ivm blaas- en longontsteking), er waren geen vragen, de pijn was onder controle en lopen lukte niet meer. Ik besprak dit kort met mijn (schoon)zussen en stelde voor om de afspraak in ieder geval te verzetten, maar liever nog af te zeggen. Mijn vader had geen idee dat hij voor controle naar het ziekenhuis moest, ook al hadden we hem dat verteld en uitgelegd. Ik hoopte dat er een rolstoeltaxi was geregeld (mijn stiefmoeder kon op dat moment niet op vragen antwoorden), want het zou waarschijnlijk niet lukken om mijn vader in een ‘gewone’ auto te helpen.

Maandagmorgen belde ik naar het ziekenhuis. Op goed geluk vroeg ik naar de poli orthopedie (anders zouden zij vast wel kunnen zien waar er anders een afspraak gepland stond). De secretaresse van de poli kon inderdaad bevestigen dat mijn vader de volgende dag een afspraak had op de poli Orthopedie…bij de Verpleegkundige. Nu heb ik enorm veel respect voor verpleegkundigen. Echt. Maar op dat moment kon ik geen reden bedenken waarom mijn vader ongeveer 2 maanden na de operatie bij de verpleegkundige voor controle moest komen, met in mijn achterhoofd zijn omstandigheden (oa dementie, zeer beperkt mobiel). Was er dan geen enkele zorgprof geweest (arts/verpleegkundigen in het ziekenhuis of de arts/verzorgenden in het verpleeghuis?) die bedacht dat hier afgeweken moest/kon worden van het protocol en een poliafspaak niet zinvol, wel belastend was? Mijn stiefmoeder (mantelzorger) kon niet inschatten wat wel/niet medisch noodzakelijk was en regelde tot die tijd alles wat betreft de zorg voor mijn vader.

Ik legde de secretaresse kort de situatie uit en besloot de afspraak te annuleren. Mocht de verpleegkundige (of arts) een controle toch nodig achten, dan kon altijd een nieuw afspraak gepland worden. De secretaresse (…) dacht dat een controleafspraak niet zinvol of noodzakelijk zou zijn…

Zelf was ik ‘blij’ dat ik deze afspraak had afgezegd. Het bespaarde de patiënt (mijn vader) veel overlast, vermoeidheid en pijn. Maar ook voor de mantelzorgers en zelfs voor de verzorgenden zou het minder stress veroorzaken.

In de loop van de week meldde het verpleeghuis dat de afspraak bij de uroloog ook kon worden afgezegd. Het verwisselen van de katheter kon de arts in het verpleeghuis eigenlijk wel doen. Geen kwestie van protocol volgen, maar het belang en comfort van de patiënt centraal stellen!

Naschrift:

Mijn eigen ervaring is dat een polibezoek sowieso belastend is voor een (chronisch zieke) patiënt. Zie dit blog: Een ziekenhuis afspraak heeft veel impact! http://wp.me/p3EO4M-el  Voor patiënten die in een verpleeghuis of andere instelling verblijven is dit nog zwaarder. Zij zijn vaak nauwelijks mobiel en een polibezoek kan letterlijk een aanslag op hun gezondheid zijn. De polikliniek is meestal niet ingericht op de ontvangst van deze patiënten. Meestal ontbreekt een tillift en een brancard (of bed) past niet. Bij elke patiënt, maar nog meer bij deze patiënten, moet elke poliklinisch controle zorgvuldig worden afgewogen. Als de eigen huis- instelling- of ouderen- arts de controle of behandeling ook ter plaatse kan uitvoeren, dan heeft dat verreweg de voorkeur.

Misschien moet er ook eens gekeken worden of (in uitzonderlijke gevallen) de specialist naar de patiënt kan komen, naast de inzet van een videoconsult. Beide vragen een andere manier van denken en inzet van de middelen in de zorg. In oa de provincie Groningen werkt er al een kinderarts nauw samen met de (kinder)thuiszorg, waarbij kinderen ook thuis worden bezocht. Zo staan de belangen van de  patiënt centraal en niet het protocol of andere belangen! 

 

 

 

 

 

Advertenties