Neem je verantwoordelijkheid #rechtopzorg

 DSC_0909[1]

Wat ik eigenlijk regelmatig mis in de discussies en teksten over de kosten(beheersing) in de zorg, is de verantwoordelijkheid van het individu. De verantwoordelijkheid van de bestuurders, zorg professionals, maar in de eerste plaats vooral die van de (mantelzorgers) van de patiënt/cliënt.

Te vaak lees ik dat mensen het recht op zorg voor hen zelf vertalen als proberen het maximaal te vergoeden bedrag in zorg ook te verkrijgen. Mijns inziens zijn er naast rechten ook plichten/verantwoordelijkheid. Dat betekent voor mij dat je alleen de zorg gebruikt of vraagt, die je echt nodig hebt. En daarbij probeert (het recht op) vergoeding van de kosten zo laag mogelijk te houden.

Natuurlijk willen mensen vaak het mooiste, grootste, beste. Dat geldt ook voor hulpmiddelen, medicijnen, praktische zorg. Natuurlijk had ik in het verleden een indicatie kunnen aanvragen voor huishoudelijke hulp, zoals mensen in mijn omgeving en toentertijd ook mijn huisarts aanraadde. Maar ik kon deze zorg tot nu toe nog steeds zelf betalen. Toen ons bedrijf 2 jaar geleden failliet ging, had manlief ook geen inkomen meer. Geen ww of bijstand. Niets, nada, noppes, de eerste maanden. We leefden van ons spaargeld. We hebben alle abonnementen die niet nodig waren stopgezet. Ook de huishoudelijk hulp werd opgezegd. Al snel bleek een huishoudelijke hulp geen luxe te zijn, maar noodzaak. Gelukkig maakten we in zeer sterk afgeslankte vorm weer een doorstart. Manlief kreeg weer een inkomen, we konden weer slapen zonder wakker te liggen over ernstige geldzorgen. En we kunnen weer een huishoudelijk hulp betalen. Weliswaar minder uur en minder vaak, maar dat geeft niet. Dus we gaan ook geen indicatie aanvragen voor huishoudelijke hulp (Sinds de invoering van de nieuw zorgwet, zal dat toekenning ook niet gebeuren vrees ik).

Noodzakelijke zorg is niet altijd hetzelfde als de maximaal gewenste zorg. Dat geldt ook voor hulpmiddelen en voorzieningen, voor kleine en grote dingen. Van naalden, spuitjes, pleisters tot rollators en scootmobiels. Ik noem een voorbeeld uit het verleden (!), waarbij iemand een vergoeding voor een traplift kreeg omdat de knutseltafel en spulletjes boven waren. Slaapkamer en alle andere voorzieningen waren beneden (ook een tafel). Een eigen plek in huis is fijn en voor sommige mensen ook noodzaak, maar nu worden trapliften nauwelijks meer vergoed. Terwijl het soms voorkomt dat mensen ‘gedwongen’ moeten verhuizen. Niet alles wat we graag willen kan nog worden vergoed. Hierin speelt ook een eigen verantwoordelijkheid (vind ik), door alleen die (vergoeding voor)zorg aan te vragen die echt noodzakelijk is. Medische noodzaak lijkt mij wel een reden om te vergoeden, als iemand het zelf niet kan betalen. 

Natuurlijk is daar ook wel nuance nodig. Voor een kind zul je soms kiezen voor een duurdere uitvoering van bijvoorbeeld een oogpleister, met een grappig plaatje dan voor een volwassene.
Als ik soms zie wat hulpmiddelen voor bijvoorbeeld infusie kosten, dan voel ik mij soms ook schuldig. Aan de andere kant weet ik dat ik ook niet gevraagd of gekozen heb voor een chronische ziekte, integendeel 😦 Het zorgt er wel voor dat ik zeer bewust met deze hulpmiddelen omga.

Wat mij betreft stoppen we wel met het zoeken en vragen om ‘de duurste zorg/hulpmiddelen’ waar je formeel recht op zou kunnen hebben. Zoek naar en vraag om (vergoeding van) zorg die nodig is en daarnaast past bij jou als patiënt (of bij jouw partner of kind) en je omgeving. Ga zorgvuldig om met hulpmiddelen, wees je bewust van de kosten en gebruik niet meer dan noodzakelijk. Als je die zorg of hulpmiddelen zelf nog kunt betalen, doe dat dan ook. Waarom? Omdat er dan wel bijvoorbeeld huishoudelijke hulp vergoed kan worden voor die alleenstaande (en door ziekte en ouderdom beperkte) ouderen. Dat er ook een pgb-budget toegekend kan worden aan iemand die sinds dit jaar ernstig beperkt wordt door een chronische ziekte.
Ontdek je dat de zorg die je nodig hebt door een goedkopere zorgverlener (net zo goed of beter!) gedaan kan worden, kies daar dan voor. Als blijkt dat daardoor mensen bijvoorbeeld niet het gehele toegekende budget gebruiken/nodig hebben, geeft dat blijk van verantwoordelijkheid en vertrouwen. Hopelijk zal dit dan kunnen zorgen voor bijvoorbeeld flexibeler in mogen zetten van dit budget. En worden indicaties straks ook nog afgegeven waar dat echt nodig is.
Zoals gezegd geldt deze verantwoordelijkheid ook voor bestuurders en zorgprofessionals. De hoge inkomens van bijvoorbeeld ziekenhuisdirectie is veel mensen een doorn in het oog. Natuurlijk maken zij enorm lange dagen en hebben een grote verantwoordelijkheid. Maar…dat zou in veel gevallen waarschijnlijk best kunnen voor een lager inkomen. Oh ja…ook hier gelden de kleine dingen. Het klinkt misschien een beetje kneuterig, maar tijdens een ‘lunchvergadering’ volstaan ook gewoon broodjes ham/kaas en hagelslag ipv broodjes zalm, brie en weet ik wat (of neem al dat lekkers mee van huis…;-) ). Overigens wordt hier al wel wat vaker opgelet.

Wat betreft andere zorgprofessionals: ook in het (voor)schrijven van machtigingen voor hulpmiddelen, medicatie enz heeft de zorgprof een bepaalde verantwoordelijkheid. Is die dure pleister echt nodig, of volstaat een goedkopere van een ‘B-merk ’ook? Zijn daar echt 3 dozen van nodig, of is in eerste instantie 1 doos genoeg? Daarbij is t soms best lastig voor een arts om ‘bijna dwingende verzoeken’ van (mantelzorgers van) patiënten te weerstaan….
Of denk aan de controleafspraken die er volgens een bepaald protocol nodig zijn. Een goed voorbeeld daarvan kwam ik juist vandaag tegen. Het blijkt dat diabetes eigenlijk voldoende hebben aan minder controles per jaar. Scheelt geld, maar ook veel tijd en energie. Inzet van E-health kan hier een grote, kosten besparende rol in spelen.

Het is wel belangrijk om ook bewust te zijn van ‘verkeerde zuinigheid’. Verzekeraars die ineens medicatie die door apothekers zelf worden bereid (bijvoorbeeld bepaalde crème) niet meer vergoeden. Daarbij ook bepaalde blaasspoeling aanmerkten, die voor specifieke patiëntengroepen noodzaak zijn, waar geen vervanging voor is en die veel te duur zijn om zelf te betalen.
Of bijvoorbeeld de spuitjes, die nodig zijn om een sonde (in maag of darm) door te spuiten of medicatie door te geven, niet meer te vergoeden. Sommige mensen moeten 6-10x per dag medicatie inspuiten en daarna sonde doorspuiten. Daar zijn schone spuitjes voor nodig (heten niet voor niets disposable). Gevolg is dat mensen soms spuiten meerdere keren schoonspoelen om deze opnieuw te kunnen gebruiken. Begrijpelijk, want het kan aardig in de kosten lopen. Gevolg kan echter zijn dat iemand hierdoor een maag/darminfectie oploopt of dat bijvoorbeeld een sonde verstopt raakt. Beide veroorzaken veel ellende voor de patiënt en uiteindelijk meer kosten. NB het blijkt dat met een specifieke machtiging voor chronisch gebruik van de specialist dit wel vergoed te worden (alleen doorspuiten met H2O meestal 1 per dag).

Neem dus als bestuurder, arts, verpleegkundige, maar in de eerste plaats als patiënt je verantwoordelijkheid voor wat betreft budget, machtigingen en vergoedingen. Dat is een (morele) plicht, naast het recht op zorg. Denk er in ieder geval over na, zie t niet als iets vanzelfsprekends. Ik zou ook best een mooie Porsche willen. Maar ben blij dat ik nu nog een ootootje heb, zonder daarvoor een lening te hebben hoeven af te sluiten….

Advertenties