De mens achter de cijfers #bevolkingsonderzoek #darmkankerscreening

Afgelopen week was de darmkankerscreening en de daarbij behorende poeptest volop in het nieuws. Voor en tegenstanders (of mag ik dat niet zo noemen?) vielen over elkaar heen. Over en weer vlogen de cijfers je om de oren.Als leek (met enige voorkennis) hoorde ik deze discussie aan. Eerlijk gezegd kan ik het woord al bijna niet meer horen. Toch schrijf ik dit blog erover. Alleen ik wil proberen aan te geven wat dit met de mensen zelf doet. De mensen achter al die cijfertjes.

Vrouwen krijgen elke 5 jaar al een oproep voor Het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker (uitstrijkje, tussen 30 en 60 jaar) en een oproep voor  het bevolkingsonderzoek naar borstkanker elke  2 jaar (vrouwen tussen 50-75 jaar). Nu komt daar dus elke 2 jaar een zogenaamde poeptest bij voor zowel vrouwen als mannen (tussen 55 en 75 jaar, bij de start een deel van deze groep).

Elke keer betekent dit dus de vraag: doe ik daar aan mee? En de mensen die dat wel doen, voelen dus elke keer toch een bepaalde spanning. Er zijn veel mensen die bij de de halfjaarlijkse tandarts controle al genoeg stress ervaren (en dat dus ook niet doen…)

Ik wil vooral eens de groep tusen de 60-65 jaar als voorbeeld nemen. In eigen omgeving hebben wij de laatste jaren gezien dat er in die groep veel mensen zijn overleden. Niet alleen aan kanker. Maar het is wel een beetje zuur. Heb je je leven lang hard gewerkt, bijna toe aan pensionering. Meer tijd voor hobbies, reizen, (klein) kinderen (als je tenminste hiermee gezegend bent en ook voldoende geld hebt…). En dan overlijdt collega, vriendIn of buurman voordat hij/zij uberhaupt van het pensioen kan genieten. Tegelijkertijd valt bij jou op de deurmat die poeptest. En een week later de oproep voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker. Dan is het toch echt heel lastig om die cijfers van epidemologen voor de geest te halen. Helemaal als er bijvoorbeeld ook nog darmkanker in je familie voorkomt.

Kijk zo’n poeptest….baat het niet, het schaadt je ook niet. Dat zou nl best je eerste gedachte kunnen zijn. Tis een beetje een viezig idee en gedoe, roeren in je eigen poep. Misschien dat je er hooguit wat misselijk van wordt…..Maar ja…Het zet je tegelijk wel aan het denken. Want stel dat je die test niet doet, wie weet waar je mee rond loopt zonder dat je het voelt. Dus zo’n testje…ach dat kan makkelijk even. Wordt toch niet zomaar toegestuurd?!

Dan komt de uitslag binnen. Ja…er zat toch een heel klein beetje bloed in uw ontlasting. Zo weinig dat u het niet zag, maar het zit er toch. Dat betekent reden voor vervolgonderzoek. Een coloscopie. Bij een aantal mensen zal dit al (lichte) paniek veroorzaken. Het zal toch niet? Zie je wel…..Vooraf volgt er wel altijd een gesprek met een arts. Met een korte anamnese. Bijvoorbeeld om na te gaan of u toevallig niet “gewoon” aambeien heeft..

Uiteindelijk neemt u toch maar de beslissing om dat onderzoek te ondergaan. Ondanks dat de cijfers zeggen dat de kans dat er iets gevonden wordt (dat ook nog kwaadaardig is) niet zo groot is.En dat dit zonder bevolkingsonderzoek uiteindelijk ook wel was ontdekt (Omdat u klachten zou kunnen krijgen van bijv diarree en/of obstipatie, pijn, bloedarmoede, wel zichtbaar bloed en dan een vervolgonderzoek). Maar ja…je zou maar net die ene zijn, waar wel een snelgroeiende kwaadaardige tumor wordt gevonden met dit onderzoek, zonder dat u vooraf klachten had…..Je zag het bij die buurman of die vriendin, die wel klachten had en uiteindelijk toch is overleden.

Als je geen scopie laat doen, blijft misschien dat gevoel knagen…had ik maar. Aan de andere kant: als er niets bijzonders wordt gevonden, heb je dus al die stress en spanning (van enkele weken!) “voor niets” ervaren. En dan is er ook nog een kans op complicaties na een scopie. Verder wordt ook niet elk geval van darmkanker ontdekt tijdens het bevolkingsonderzoek….. En waar houdt het op? Hebben we straks elk jaar 1 of  meer bevolkingsonderzoeken?

Ik weet ook wel dat dit allemaal suggestief is en speculerend. Maar het is wel zoals dit door veel mensen wordt beleefd. Gewoon mensen, zoals jij en ik. De mens achter de cijfers.

Advertenties